Gusinje (Prokletije) - Crna Gora

Gusinje je malo, slikovito granično mjesto prema Albaniji, na sjeveroistoku Crne Gore. Nalazi se na 920 metara nadmorske visine, na kraju polja koje se pruža sve do Plavskog jezera (v. Plav, Crna Gora). Iz Plava (opštinskog centra) ovamo se stiže za svega 10-ak minuta asfaltnim putem. U suprotnom pravcu, Plav je s Gusinjem povezan ne samo drumom, nego i rječicom Ljušom – koja tvori popularno Plavsko jezero.

Published: Thursday 03rd of January 2013 Updated: Sunday 04th of July 2021

Gusinje je malo, slikovito granično mjesto prema Albaniji, na sjeveroistoku Crne Gore. Nalazi se na 920 metara nadmorske visine, na kraju polja koje se pruža sve do Plavskog jezera (v. Plav, Crna Gora). Iz Plava (opštinskog centra) ovamo se stiže za svega 10-ak minuta asfaltnim putem. U suprotnom pravcu, Plav je s Gusinjem povezan ne samo drumom, nego i rječicom Ljušom – koja tvori popularno Plavsko jezero.



Gusinje je staro naselje. Prvi put se pominje u 14. vijeku, kada postoji kao seoce kroz koje je od Primorja, tačnije iz Kotora, i iz Skadra vodio trgovački karavanski put prema Peći, i dalje... Gusinje i danas ima orijentalni izgled, premda se u međuvremenu dosta toga izgradilo. Pojedine drvene kuće interesantne su kako po svom spoljnom izgledu tako i po unutrašnjem rasporedu.
Interesantno je da Gusinjana danas ima više u Americi nego ovdje. Stoga je veoma živo ljeti, kada se straosjedioci vraćaju i kada sve oživi, čak i gradnja vila – podignutih po ugledu na arhitekturu koju su povratnici sve vrijeme imali u oku, iz zemlje iz koje je već ko – došao prizvan sezonom ili vlastitim godišnjim odmorom...


Gusinje ima dvije džamije, staru i novu. Stara, Vezirova džamija nastala je 1743. g.
Crkva Sv. Đorđa izgrađena je 1926. g.
Na meti turista su bajkoviti Alipašini izvori, ekološki vodotoci, kad i provod u restoranima s provjereno ekološkom hranom, te kvalitetnim vinima. Pozicije oko rječice Vrnje svakako ne bi trebalo zaobići.
Etnologija bilježi po čuvenju znane narodne pjesme i igre iz Gusinja, kao i bogatu muslimansku narodnu nošnju, žensku posebno.


*  
Visoki planinski vijenac Prokletije nadnio se superiorno nad varošicom!
Prokletije su upravo ogroman planinski masiv (granični, između Crne Gore i Albanije), pun dobokih dolina, strmih padina, rijetkih biljnih i životinjskih vrsta, stoljetnih borova i sa gotovo vječitim snijegom! Za Prokletije bismo s razlogom mogli da kažemo kako su planinski endem bez premca u neposrednom okruženju!
Nazubljeni visovi tihuju na preko 2500 m nadmorske visine. Uspon na njih privlačan je planinarima koliko i uspon na pojedine vrhove Alpa. Brze rječice poput Trokuske, premrežavaju ovaj vijenac. Na Prokletijama se takođe mogu da opaze glečerski cirkovi, planinski vodotoci i drugi neponovljivi oblici reljefa. Ljubitelji netaknute prirode, opremljeni naravno svim savremenim uređajima za poziciono detektovanje, ovdje uživaju kao na rijetko kom mjestu. Prokletije su djevičanski nedirnute. I dan-danas!


Planinska fauna ne zaostaje po raznolikosti za onom ljepotom koju nam oku promoviše flora! Šume su lišćarske i četinarske, često prašumskog tipa (od 500 do 1800 m nadmorske visine). Iznad 1800 m nastaje zona alpskih pašnjaka, puna neočekivanog bilja, ljekovitih cvjetnica. U masivu žive medvedi, divokoze, srne, divlje svinje, tetrijeb, kamenjarka, i izuzetno – ris, najveća evropska divlja mačka! Rječice što hrle niz okomite padine sobom nose pastrmke i mrene. Vodenim putevima tako u Plavsko jezero dospijevaju i mladica, i štuka.
*
Iz Gusinja se za tek nekoliko minuta vožnje može do susjednih ruralnih sredina, do Grnčara, Dolje, Vusanje, Kruševa, Martinovića, Vojnog sela, Đurićke rijeke, Hota... Ko ima vremena, a ne žuri mu se u civilizaciju, neka obiđe. Ko zna kada će imati sličnu priliku.