Rimski Mozaici i “Villa Urbana” iz II-III Vijeka u Risnu

Ubrzana romanizacija Risiniuma pocela je nakon pokorenja Ilirika pod kraljem Gentijem 167. godina stare ere. Risinium je postao tipican rimski grad opkoljen bedemima, sa gradskim centrom – forumom na polju Carine.

Published: Thursday 13th of May 2021 Updated: Wednesday 07th of July 2021

Ubrzana romanizacija Risiniuma pocela je nakon pokorenja Ilirika pod kraljem Gentijem 167. godina stare ere. Risinium je postao tipican rimski grad opkoljen bedemima, sa gradskim centrom – forumom na polju Carine.



Anticka groblja – nekropole nalazila su se izvan bedema, a rezidencijalni kvart sa vilama bogatih risanskih zemljoposjednika i trgovaca na juznoj strani grada. Ostaci istocnog dijela jedne od rimskih gradskih vila, pronadjeni su pocetkom XX vijeka. Od 1956-1962 godine, izvrsena je kompletna restauracija i konzervacija mozaickih tepiha u cetiri sobe vile i prva zastitna nadstresnica. Jos jedan mozaicki pod otkriven je tokom 1972-1972. godine koji je konzerviran i nadkriven, djelimicna restauracija i konzervacija svih zidova vile oko centralnog dvorista – atrijuma je takodje tada izvrsena.



Rimski mozaici ukrasavaju podove u cetiri od pet prostorija istocnog dijela vile, i dvije prostorije u zapadnom dijelu, samo tragovi mozaicnih podova postoje u ostalim prostorijama. Radjeni su u tehnici krupnijih kockica od domaceg sivog i crnog kamena sa motivima “labrisa” – kritske dvostruke bojne sjekire.



U istocnom dijelu vile radjen je mozaik sa stilizovanim biljnim motivima kamenih kockica raznih velicina i boja (crvena, zuta, zelena, plava, crna, bijela),  u sredini je kruzni medaljon na kome je prikazan grcki bog sna Hypnos u vidu krilatog djecaka oslonjenog na uzglavlju. Predpostavlja se da je ova prostorija bila spavaca soba vlasnika vile ili dormitorium kako se zvala. Geometrijski ornamenti u vidu sahovske table krase mozaicki pod prostorije prema jugu, a dalje se nalaze dvije prostorije od kojih je mozaicni pod ukrasen takodje geometrijskim ornamentima i stilizovanim motivima morske faune (sipe, lignje). Predpostavlja se da je jedan od ugaonih prostora koji nema mozaickih ukrasa predstavljao trpezariju (triclinium) sa tipicnim rimskim lezajevima (cunei, clinei).