Ubrzana romanizacija Risiniuma počela je nakon pokorenja Ilirika pod kraljem Gentijem 167. godina stare ere. Risinium je postao tipičan rimski grad opkoljen bedemima, sa gradskim centrom – forumom na polju Carine.





Antička groblja – nekropole nalazila su se izvan bedema, a rezidencijalni kvart sa vilama bogatih risanskih zemljoposjednika i trgovaca na južnoj strani grada. Ostaci istočnog dijela jedne od rimskih gradskih vila, pronađeni su početkom XX vijeka. Od 1956-1962 godine, izvršena je kompletna restauracija i konzervacija mozaičkih tepiha u četiri sobe vile i prva zaštitna nadstrešnica. Još jedan mozaički pod otkriven je tokom 1972-1972. godine koji je konzerviran i nadkriven, djelimična restauracija i konzervacija svih zidova vile oko centralnog dvorista – atrijuma je takođe tada izvršena.





Rimski mozaici ukrašavaju podove u četiri od pet prostorija istošnog dijela vile, i dvije prostorije u zapadnom dijelu, samo tragovi mozaičnih podova postoje u ostalim prostorijama. Rađeni su u tehnici krupnijih kockica od domaćeg sivog i crnog kamena sa motivima “labrisa” – kritske dvostruke bojne sjekire.





U istočnom dijelu vile rađen je mozaik sa stilizovanim biljnim motivima kamenih kockica raznih veličina i boja (crvena, žuta, zelena, plava, crna, bijela),  u sredini je kružni medaljon na kome je prikazan grčki bog sna Hypnos u vidu krilatog dječaka oslonjenog na uzglavlju. Predpostavlja se da je ova prostorija bila spavaća soba vlasnika vile ili dormitorium kako se zvala. Geometrijski ornamenti u vidu šahovske table krase mozaički pod prostorije prema jugu, a dalje se nalaze dvije prostorije od kojih je mozaicni pod ukrašen takođe geometrijskim ornamentima i stilizovanim motivima morske faune (sipe, lignje). Predpostavlja se da je jedan od ugaonih prostora koji nema mozaičkih ukrasa predstavljao trpezariju (triclinium) sa tipičnim rimskim ležajevima (cunei, clinei).


© Montenegro.com